********KHUBLEI******** ******** *********KHUBLEI******** ******** *********KHUBLEI***********

********WELCOME******* ******** ********WELCOME******* ******** ********WELCOME********

******** स्वागत हे/ SVAAGAT HE******** ******** ******** स्वागत हे/ SVAAGAT HE****************

WELCOME DEAR VIEWERS....

1. Do you want to enjoy and relax yourselves then WELCOME to this blog....
2. Do you want to know about Khasi Tribe (Maram) of Meghalaya, about Matrilineal system....
3. Do you want to know about Bhagavad Gita and Bible...

March 22, 2021

Rakhe ka ophis DMHO SWKHD ïa ka National Oral Health Program (NOHP) ha Ïew Mawkyrwat

Mawkyrwat, Lber 20: Ka ophis jong u District Medical and Health Officer (DMHO), South West Khasi Hills District, Mawkyrwat, mynta ka sngi ka la ïoh ban pynlong ïa ka National Oral Health Program (NOHP) ha Ïew Mawkyrwat bad ka phang pdeng jong ka ne ka prokram ka long “Sarong ïa la ka jong ka shyntur” (Be proud of your mouth). 

            Haba kren ha ka jingïalang, u Dr. P.M. Nadon, District Nodal Officer jong ka National Tobacco Control Program (NTCP), South West Khasi Hills District, u la ong ba kane ka dei ka sngi ba kyrpang ban kynmaw ïa ka jingkordor jong ka shyntur namar ka shyntur kaba khuid bad ba koit ba khiah ka lah ban pynjrong ïa ka jingim u briew. 

            U la ong ruh ba khnang ba yn lah ban ïoh ïa ka shyntur kaba koit kaba khiah, ka donkam ban da sumar ïa ka man la ka por. 

            “Ka shyntur ka dei ka lynti ban pynrung ïa ki jingbam ba bun jait ha ka met u briew (gateway to the body) la ka long ki jingbam kiba thiang ne kiba kthang ruh”, u la ong. 

            Kumta u la pynkynmaw ba ka long kaba donkam ba kum ki briew ki dei sumar bha ïa la ka shyntur naduh ki bniat, u thyllej bad baroh ki bynta kiba don hapoh ka shyntur namar ba ka shyntur hi ka pyni ïa ka jinglong jong ka met hi baroh kawei. “Lada u briew u don ïa ka met kaba koit ba khiah, ka mut ka shyntur ka la pyni nyngkong. Shwa ba ngin tip shapoh, ngin tang shi peit ïa ka shyntur ha ka jingim ba man la ka sngi jong ngi, ngi lah sngewthuh kaba kumno ka met jong u briew ka don. Lada ngi tang shu ïohi ba ki don ki jingthut ha ki dohbniat, ngi lah ban sngewthuh ba lehse ki dei kiba don ïa ka jingpang shini lane ïa kano kano ka jingpang”, u la ong.

            U la kren ruh shaphang ki san tylli ki kyndon (five golden rules) ba ki briew kin bud khnang ban sumar ïa la ka shyntur ban lait na kino kino ki jingpang ha ka shyntur. Kaba nyngkong ka long ban shut bniat ar sien ha ka shi sngi la kumno kumno kumba ar minit ei ei. Kaba ar ka long ban pynkhuid ïa ka shyntur man ba la dep bam da kaba kynruh da ka um khnang ba ki jingbam kin ym sahkut ha ki bniat. Kaba lai ka long ban kiar na ki jingbam kiba thiang khamtam eh na ka bynta ki khyllung. Kaba saw ka long ban bam ïa ki jingbam kiba jyrngam kum ki jhur im. Kaba san ka long ban phah ïit (check up) ïa ki bniat la kumno kumno man ka hynriew bnai.        

            U la kren ruh shaphang u duma u ba long u wei na ki jingdih kiba pynthut tam ïa ka met jong u briew ym tang ïa u ta u nongdih hynrei ïa baroh kiba lah ban shah ktah lyngba ka jingdih duma jong u ta u wei. U la ïathuh ruh ba u duma u don ïa kata ka nicotine u ba ka bih jong u ka long kham sniew shuh shuh ban ïa kiwei pat ki jait jingdih. Halor ka jingktah na u duma, u la ong ba u duma u lah ban pynïoh ym tang ïa ka jingpang bampong hynrei ïa kiwei pat ki jait jingpang kum ka stroke bad kiwei kiwei.

            U la kren ruh shaphang ka jingpynkheiñ ïa ka jingdih duma ha ki jaka paidbah. U la pyntip shaphang kita ki jaka paidbah kiba ki briew kim dei ban dih duma namar ba lada lap ïano ïano u ba leh kumta kamut ba u la pynkheiñ ka kata ka Section 4 jong ka aiñ ‘The Cigarettes and Other Tobacco Products Act, 2003 (COTPA)’ kaba mana ban dih duma ha ki jaka paidbah. U la kren ruh shaphang ka Section 6 kaba khang pyrshah ïano ïano ban die duma ne sikret ha ki khynnah kiba hapoh ïa ka 18 snem ka rta bad kam shah ruh ban kin buh ïa ki dukan die sikret ha syndah jong ka skul hapoh ka 100 yards na ka skul. U la ïathuh ruh ba ka jingdaiñ kuna na kaba pynkheiñ ïa kine ki aiñ ka long naduh T. 5 haduh T. 200. Lada yn lap biang ïa u juh u briew uba pynkheiñ ïa kane ka aiñ, yn sa ai ïa u ta da ka challan bad yn khot ïa u shapoh ka Kashari jong ka distrik.

            Ha kane ka sngi la ïa donlang ki u DHMO ka South West Khasi Hills District, u Dr. F.R. Lartang, bad ki katto katne ki nongtrei jong ka koit ka khiah. La pynshit pynshngaiñ ruh ïa kane ka jingïalang lyngba ka drama lyngkot na ka Ïonglajong Musical Socio & Cultural Organisation (ÏMS&CO), Mawlangwir bad ka jingshad.

            Ha kane ka juh ka sngi la ïoh ruh ban sam paidbah ïa ki Colgate bad ki brut shut bniat sha ki paidbah bad kumjuh ruh la ïoh ruh ban leit tah ïa ki jingthoh (poster) hapoh Ïew Mawkyrwat ban pynsngewthuh shuh shuh ïa ki paidbah halor ki jingsniew jong u duma, sikret bad kiwei de ka ba ktah ïa ka koit ka khiah jong ki briew.

Ai jinghikai bad sam ia ki symbai jong ki jingthung ba tei met ha ka jingrakhe ia ka Poshan Pakhwada ha SWKHD

 Mawkyrwat, Lber 19, 2021: Ka ophis jong ka Child Development Project Officer, Integrated Child Development Scheme (ICDS), Mawkyrwat ha ryngkat ka jingiatreilang bad ka District Agriculture Office, District Horticulture Office bad ka ophis jong u EE, PHE, Mawkyrwat mynta ka sngi ki la pynlong ia ka prokram ai jinghikai halor ki jingthung kiba ai ia ki jingbam ba tei met ha ryngkat ka jingsam ia ki symbai jingthung na ka bynta ban sdang ia ki Poshan Vatika sha ki Anganwadi Centre bad ha ki sawdong sawkun jong ka shnong. Ka kong C. Kharkongor, IAS, Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District, Mawkyrwat ka la long ka kongsan ha katei ka prokram ba la iashim bynta da ki 60 ngut ki nongtrei Anganwadi (AWWs) bad ki ophisar Sorkar jong ki tnad bapher bapher kaba la pynlong hapoh PHE Hall, Mawkyrwat. Ka DC ka la sam ruh ia ki symbai jingthung ha ki Anganwadi workers ba kin ioh ban sdang ban ia ki kper rep ha phyllaw anganwadi centre jongki.

Haba kren ha katei ka sngi ka kong C. Kharkongor ka la ong ba bun ki khynnah rit kim ioh ka jingbam kaba tei met bad ki ioh ka jingpang duna bam (malnutrition), jinglyngkot (stunting), jingduna thew (underweight), jingpang duna snam (anaemia) bad kiwei de ki jingpang. Ka la iathuh ruh ba khnang ban kyntiew ia ka koit ka khiah hapoh ka ri u Prime Minister Narendra Modi u la plie pyrda ia ka Poshan  Abhiyaan ha ka 8 tarik Lber, 2018 bad ban rakhe ia ka Poshan Pakhwada bad Poshan Maah man la u snem. Ka la pyntip ba ka phang pdeng jong ka jingrakhe ba saw taiew jong ka Poshan Pakhwada ka long “kumno ban wat lad ban kyntiew ia ka jing duna bam da kaba thung ia ki jing thung ba tei met ha ki kper ha phyllaw iing jongngi”.  Ka la kyntu ba baroh ki Anganwadi ki dei ban sdang ban thung ki jhur ba tei met bad ba khlem ai dawai ha ki anganwadi centre jongki bad ai ia ki khyllung, ki longkmie ba armet bad ia ki ba dang aibuin khyllung da ki jhur tei met ba ki rep hi khnang ba kin ioh ia ka met ka ba koit ba khiah. Ka la pynshlur ruh ia ki ba kin iasnoh bynta lang bad ki SHGs ha ki shnong ki thaw jongki khnang ba kin ioh ia kiwei pat ki jingiarap. Ka la pynkut da kaba ong ba lada ki khyllung, ki longkmie bad ki longkpa ki khiah krat bha ka district bad ka jylla hi baroh kawei kan sa long kaba khiah krat bha.

Ka kong I. Lakiang, ADH, District Horticulture Office, Mawkyrwat ka la kren halor ka phang kumno ban shna sboh na ki phlang ki kynbat, kumno ban pyndonkam ia ka ha ka jaka jong ki dawai bad kumno ban thung ki jingthung khlem da ai ki dawai (fertilizers) ba shu thied na iew. Ka la ong ruh ba ka jingbam ka dei kaba kongsan eh ha ka jingim jong ngi bad haba ngi bam ka jingbam jongngi ka dei ban kynthup ia baroh ki jait vitamin, minerals, protein, ki soh bad kiwei kiwei de khnang ba ngin ioh ka met ba koit ba khiah krat bha. Ka la bynrap ba ka jingbam kam dei ba ngin bam tang ban kdang hynrei ba kan kylla long doh long snam ha ngi bad tei iangi. Ka la kyntu ba baroh ki dei ban sdang ban shna hi ia ka sboh bad haba thung ia ki jingthung ha ki kper jongki ki dei ban pyndonkam da ka sboh ba ki shna hi ym da ki sboh dawai bat hied na iew namar ba ka ktah ia ka koit ka khiah jong ki hi bad jong baroh ki nongbam ia kitei ki jingbam. Ka la bynrap ruh ba ki anganwadi ki dei ban long ki nongrah khubor sha ki shnong ki thaw jongki bad wanrah ka jingkylla ha ka imlang sahlang.

Ka IEC Coordinator jong ka JJM, EE, PHE Office, Mawkyrwat ka kong H. Suja ka la kren halor ka phang ka jingdonkam jong ka um kaba khuid. Ka la ong, “Ka um ka dei ka jingim” bad ka jingdonkam jongka ka ka long ryngkat dor bad ka jingdonkam jongngi ia ka lyer, ka bam bad kiwei de. Ka la bynrap ruh ba ngi dei dei ban long kiba husiar ban sumar ïa ka mariang khamtam lei lei ia ka um namar ba lada ngi pynjot iaka mynta ka lawei ban sawan kan sa mat tang ki jingeh suda. Ka la iathuh ruh ba ka thong jong ka Jal Jeevan Mission (JJM) ka long ban pynpoi ia ka umbam umdih kaba khuid ba suba sha man la ki thliew iing hynrei ban sumar pat ia ki ka long ka kamram jong ki trai ba ioh ia kitei ki kor um. Ka la kyntu ba ngi dei ban long ki nongsumar ia ka mei mariang khnang ba ki jingkyrkhu jongka kin ym kut tang ha ka pateng ba mynta hynrei ha ka lawei ban sawan ruh kumjuh.

Ha katei ka prokram ai jinghikai ba la pyniaid da ka kong B. Nengnong, DPO, ICDS Cell, Nongstoin, la pdiang sngewbha da ka kong Heli Sahkhar, CDPO, Mawkyrwat bad la kren ai khublei da u bah C. Massar, CDPO, Ranikor. 



March 18, 2021

Poshan Pakhwada (U bnai jong ka jingbam ba tei met tei phat)

     Poshan Pakhwada ka dei ka jingrakhe ba saw taiew ba shibnai kynthih kaba dei halor ka jingtei ia ka met ka phat (nutrition month). Ka dei ka jingrakhe paidbah (Jan Andolan)  jong baroh kawei ka ri haba la plie paidbah da u Prime Minister Narendra Modi ha ka 8 tarik Lber, 2018 kum shibynta jong ka Poshan  Abhiyaan.

    Ki bynta bapher bapher jong kane ka jingrakhe Poshan Pakhwada ba saw taiew ka kynthup ia ka jinghikai halor ki jingbam ba tei met, ki jingbatai halor ka jingpang duna bam (malnutrition) bad ka jingktah jong ka, ka jinglum jingtip halor ki khynnah ba ioh ia ka jingpang duna bam kaba jur (Moderate acute malnutrition (MAM) and Severe Acute Malnutrition (SAM)), ka jinghikai halor ki 1000 sngi ba nyngkong (first 1000 days) jong ka por armet, ka jinghikai YOGA ia ki khynnah, ka prokram ai jinghikai halor ki jingthung kiba ai ia ki jingbam ba tei met ha ryngkat ka jingsam ia ki symbai jingthung na ka bynta ban sdang ia ki Poshan Vatika sha ki Anganwadi Centre ne ki shnong ki thaw, ka jingpynlong ia ki Anemia Camp ne Medical Camp ban teh lakam ia ka jingpang duna snam, ka jingpyniakop dro dur shaphang ki jingbam bapher bapher, ka jingiakop shet ne shna jingbam halor ka phang “Ka kamra shet jongnga ka dei ka dispensary jongnga (my kitchen my dispensary)”, ki prokram jinghikai ha ki skul ne college, ka jingpynlong ia ka jingiakop muk mak (debate) ne skit halor ki phang ba iadei bad ka koit ka khiah, ka jingpynlong ia ka Village Health, Sanitation and Nutrition Day (VHSND), Community Based Events (CBE), Information Education and Communication activities  lyngba ka Mass Media, ka jingai jinghikai halor ka jingpyndonkam ia ki lad ka koit ka khiah lyngba ka tnad AYUSH, ka jingpynlong ia ka dorbar Poshan (Poshan panchayats), Melas, Rally, ka jingleit jngoh iing (home visit), bad kiwei kiwei de ki prokram ha kaba iadei bad ka jingpynphriang ia ka jinghikai bad ka rukom im ban bam ia ki jingbam ba tei met na ka bynta ka koit ka khiah jong ka lawei.

    Ban pynlong ia ka jingrakhe ia ka Poshan Pakhwada kaba shongkun bad kaba jop ki department bad dei ban synrop lang ha kaban rakhe ki kynthup ia ka tnad Horticulture, Veterinary, Social Work, Health & Family Welfare, Drinking Water & Sanitation, Rural Development, Human Resource & Development, Information & Broadcasting, Panchayati Raj, Tribal Affairs, Housing & Urban Affairs, Electronics & Information Technology, Minority Affairs, AYUSH, Sports & Youths Affairs, Social Justice & Empowerment, Agriculture Cooperation bad Farmers Welfare, Ministry of Consumer Affairs, Food & Public Distribution bad kiwei kiwei ki tnad treikam ka sorkar. Ka thong jong katei ka jingrakhe ka long ban poi shaduh ki kyndong kynshrot jong ka ri baroh kawei.

 ________________________________________________

Poshan Pakhwada (Nutrition Fortnight) is a fortnight long Jan Andolan or mass movements which is part of Poshan  Abhiyaan launched by the Prime Minister Shri Narendra Modi on 8th March 2018. The aim of Poshan Pakhwada is to fight against malnutrition, anaemia, to create behavioural change at individual and community level and to encourage a holistic growth and better health in society.

Poshan Pakhwada celebration focus on nutritional challenges through food forestry, creating awareness about nutrition, sensitising on nutrition plants and distribution of 4 samplings of nutrition rich plants, distribution of seeds for setting up of Poshan Vatika in AWC and community premises, awareness programme on malnutrition its prevalence and consequences, identification of Moderate acute malnutrition (MAM) and Severe Acute Malnutrition (SAM) children, creating awareness on ‘First 1000 days’ of pregnancy, organising YOGA sessions, holding Anaemia and Medical Camps, conduct seminar or debate on food diversity and nutrition related topics, painting or sketching competitions food diversity, Skit or singing competitions related to balanced diet, home visits, growth monitoring of children , Village Health, Sanitation and Nutrition Day (VHSND), Community Based Events (CBE), Information Education and Communication activities  through Mass Media, workshops in schools and colleges,  awareness on use of AYUSH principles and practice for eradication of Malnutrition, Recipe contest on the topic ‘My Kitchen My Dispensary’, organizing Poshan Panchayats.

To have a better impact Poshan Pakhwada is organised in convergence with other departments like Horticulture, Veterinary, Social Work, Health & Family Welfare, Drinking Water & Sanitation, Rural Development, Human Resource & Development, Information & Broadcasting, Panchayati Raj, Tribal Affairs, Housing and Urban Affairs, Electronics and Information Technology, Minority Affairs, AYUSH, Sports & Youths Affairs, Social Justice and Empowerment, Ministry of Agriculture Cooperation and Farmers Welfare and Ministry of Consumer Affairs, Food & Public Distribution and other departments. Poshan Pakhwada aim to reach the celebration to the grassroots level.

February 25, 2021

National Science Day, 2021 celebrated at SWKHD

Mawkyrwat, February 25, 2021: The office of the District Planning Officer, South West Khasi Hills District (SWKHD), Mawkyrwat along with the State Council of Science Technology & Environment, Meghalaya today organised the National Science Day (28 February) Celebration, 2021 which was held at Multipurpose Hall DC’s Office, Mawkyrwat on the theme “Future of STI-Impact on Education, Skills and works”.

    

            While welcoming the gathering Shri. W. Biam, MCS, District Planning Officer, SWKHD, Mawkyrwat said that education in olden days is to study books where route memory was stressed upon but as time goes on education is now going side by side with science and technology. He added that the aim of the celebration is to create awareness to students about the importance of science and technology, to engage young students with exciting materials, to motivate students to use innovative and creative ideas in their studies and quest for knowledge and in turn to improve our human resources for the growth and development of our society at large.

Speaking on the theme “Future of STI-Impact on Education, Skills and works”, Shri. R. Muttyent, Soil and Water Conservation Overseer explained the concept of science, technology, innovation and added that science gives us knowledge where we apply in technology to create innovative ideas and introduce new things in society. He opined that science and technology have tremendous impact on education whereby the educational institutions have adopted new methods of teachings, new educational equipment like replacing of blackboard with whiteboard or smart classrooms and providing students with better technology to learn. He further said that learning becomes deeper, project work simpler, and to practice becomes easier. He also said that during pandemic of COVID-19 science and technology through smart phones and other gadgets have become an important tool in educating students in an online mode. In the area of sports science and technology plays pivotal role to evaluate the mistakes or error in the game and to correct them immediately or to get newer ideas to improve their skills, he added. Shri Muttyent also said that Science and technology plays an important role in our work, it saves time and money and help us complete our work in a more efficient manner. He concluded urging students to use science and technology wisely and not to be addicted or enslaved by it. 

Shri O.L Passah, Superintendent of Fisheries said that through the celebration of National Science Day, the government is giving a platform to students to showcase their talents and helps us come up with creative ideas and innovative inventions. He said, “science and technology is to help bringing a sustainable development, in the emergence of disruptive and powerful technologies to help us in our lives, to reduce, in sharpening skills for better performance in our work, to come up with eco friendly ideas to reduce carbon emission and concentration of carbon dioxide in the atmosphere, and to learn more in dept about a concept or idea using videos, animations and information provided by modern technology. He also spoke about virtual reality (VR) and Artificial Intelligence (AI) and their impact on our lives by adding that Mathematicians and physicist of today have more knowledge than Newton because of availability of information through science and technology. He concluded saying that we need to weight the pros and cons of science and technology and give equal time to education, family and social life and never to be addicted to the gadgets we possess.

In the programme which was chaired by Kum I. Nongkhlaw, Research Officer, there was also a distribution of certificates to the participating schools of the district.

____________________________________________

Rakhe ia ka National Science Day, 2021 ha SWKHD

Mawkyrwat, Rymphang 25, 2021: Ka ophis jong u District Planning Officer, South West Khasi Hills District (SWKHD), Mawkyrwat ryngkat ka State Council of Science Technology & Environment, Meghalaya mynta ka sngi ki la pynlong ia ka jingrakhe ia ka National Science Day kaba dei ban long ha ka ka 28 tarik Rymphang, 2021 kaba la pynlong hapoh Multipurpose Hall DC’s Office, Mawkyrwat halor ka phang “Ka lawei jong ka STI-ka jingktah ia ka pule puthi, ia ka rukom trei bad ia ki kam ki jam”.

            Ha ka jingkren pdiang sngewbha ha katei ka sngi u bah W. Biam, MCS, District Planning Officer, SWKHD, Mawkyrwat  u la ong ba ka pule puthi ha ki por mynshuwa ka long ban shu pule lyndet beit ia ka kot bad pynmih ha ka por thoh eksam hynrei ha ka juk kaba mynta ka pule puthi ka iaid ryngkat bad ka jingstad science bad teknoloji. U la ruh ba ka thong jong ka jingrakhe ia katei ka sngi ka long ban pynphriang ia ka jingtip bad sngewthuh sha ki khynnah skul shaphang ka jingdonkam jong ka science bad teknoloji ha ka pule puthi, ban ai lad ia ki khynnah ba kin pynpaw ia ki sap ki phong hapoh jongki lyngba ka jingwandur jongki ha ki jingshna ne jingpule jongki bad ban kyntiew ia ka jingnang jingstad ne jingtbit jong ki briew ha kaban trei ia ki kam na ka mynta ka roi ka par jong ka ri bad ka jaitbynriew.  

Haba kren halor ka phang  “Future of STI-Impact on Education, Skills and works (Ka lawei jong ka STI-ka jingktah ia ka pule puthi, ia ka rukom trei bad ia ki kam ki jam)”, u bah R. Muttyent, Soil and Water Conservation Overseer u la batai ia ka jingmut jong ka kyntien science, technology, innovation bad ong ruh ba ka science ka ai ka jingstad ban trei lyngba ki teknoloji wan thaw thymmai ia kiei kiei na ka bynta ka bha ka miat ha ka imlang sahlang. U la ong ruh ba ka Science bad teknoloji ka don ka bynta ba khraw bha ha ka pule puthi kum ka jingpyndonkam da ki smart class ha ka jaka jong ki blackboard, ka jingdon ki kor computer bad internet ban pyniar bad pynsuk ia ka jingpule, ka pynkloi ban pyndep ia ki project work, ka pyni lyngba ki video ia ki rukom treikam ne practice ha ki bynta bapher bapher bad ban iarap ia ki khynnah ba kin long kiba tbit ban iakhun ia ki eksamin bapher bapher. U la bynrap ruh ba ngi lah ban iohi ia ka jingtrei ba radbah jong ka teknoloji ha ka por jong ka khlam COVID-19 ha kaba ka pule puthi ka la poi sha ki thliew iing lyngba ka online class.  U bah Muttyent  u la ong ruh ba ka teknoloji ka long kaba donkam ha ki ba bun bynta wat ha ka jinglehkai ruh ka jingdon ka teknoloji ka la pynsuk ban iitkmih ia ki jingbakla bad ban pynbeit ia ki mardor ha ka juh ka por ka ailad ban ioh ia ki rukom ialehkai ba khampher bad ba thymmai da kaba peit ia ki video jong ki wei ki nongialehkai. U la bynrap ruh da kaba ong ba ka saian bad teknoloji ka la pynduna ia ka por ban treikam, ia ka jinglut pisa bad ka rukom treikam ka la long kaba kham bit kham biang. U la pynkut da kaba kyntu ia ki khynnah ba kin pyndonkam bha ia ka teknolji bad ban ym long mraw jong ka.

U bah O.L Passah, Superintendent of Fisheries u la ong ba lyngba ka jingrakhe ia ka National Science Day, ka sorkar ka plie ia ka rynsan ia ki kynnah skul ban pynpaw ia ka sap ka phong, ban sdang thymmai ia kiei kiei kiba ki don ha ka jingtip jong ki bad ban pynwandur ia ki ha katta ka rukom ba ki la ban pyndonkam na ka bynta ban kyntiew ia ka ioh ka kot ne ia ka imlang sahlang. U la bynrap ruh ba ka saian bad teknoloji ka long ban iarap ban don ka roi ka par kaba neh (sustainable development), ban wanrah ia ki teknoloji ba thymmai ban kyntiew ia ka ioh ka kot ne ban pynsuk ia ki kam ki jam jongngi ha kajuh ka por ban pynduna ia ka jingpynmih ia ki lyer jaboh sha ka mariang bad ban ngam jylliew ha pule puthi jongngi lyngba ki video, animations ne ki jingtip ba don lyngba ka internet. U la kren ruh halor ka phang jong ka virtual reality (VR) bad Artificial Intelligence (AI) ba kumno ki ktah ia ka jingim jongngi da kaba ong ruh ba mynta ki Mathematicians ne physicist ki kham iar ka jingtip ban ia u Newton namar ka jingioh lut ia ki jingtip lyngba ka saian bad teknoloji. U la kyntu ba ki briew ki dei ban long kiba phikir haba ki pyndonkam ia ka teknoloji bad ban long ki ba da thew khnang ba kin lah ban bynta bha ia ka por jongki la ha ka pule puthi, ki kam iing kam sem, ka kamai ka jih bad ban ym shah the shah kum ha ki tiar teknoloji ka juk mynta ba ki don bad ki.

Ha katei ka prokram ba la pyniaid da ka kong I. Nongkhlaw, Research Officer, la don ruh ka jing sam ia ki certificate jingiashim bynta ha ki skul bapher bapher jong ka district.

Plie pyrda u Bah Lahkmen Rymbui ia ka iing skul bathymmai ha Photjaud-Rangthong

Mawkyrwat, Rymphang 23, 2021: U Bah Lahkmen Rymbui, Honb’le Minister i/c Border Areas Development Department, District Council Affairs Department, Education Department, Home (Police) Department, Government of Meghalaya mynta ka sngi u la plie pyrda ia ka iingskul bathymmai jong ka Horirai Syiemlieh Memorial Higher Secondary School ha ka jingiadonlang U Bah Pius Marwein, MLA bad MDC jong ka Ranikor Assembly Constituency, Kong C. Kharkongor, IAS Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District  (SWKHD), Mawkyrwat, Bah M. Syiem, MPS, SP, SWKHD, Bah Carnes Sohshang, MDC, Mawkyrwat ki ophisar na DSEO, Mawkyrwat bad kiwei dei. Ia katei ka skul la shna lyngba ka project Supporting Human Capital Development Project ba la kyrshan pisa da ka Asian Development Bank ha ka mang tyngka ba T 1.52 klur.

Haba kren kum u kongsan ha katei ka sngi u Bah Lahkmen Rymbui u la pynpaw ia ka jingtrei shitom jong ka sorkar ha kaba wad ki lad ki lynti ban pynbit pynbiang ia ka pule puthi hapoh ka jylla. U la iathuh ruh ba ka sorkar ka mad shibun ki jingeh ha kaban pynbiang lut ia ki jingdonkam jong ki skul, ki nonghikai ne ki kmie ki kpa katkum ka jingdawa jong ka juk kaba mynta.  Wat la kata u la bynrap ba ka sorkar ka la pyrshang ban pynbiang ia ki skul ym tang da ki jingtei ne ne tiar katkum ka juk ba mynta hynrei ka la ai ki jinghikai ba kyrpang ia ki nonghikai ba ki lah ban hikai ia ki khynnah skul. U la ong ruh ba ka jingdon ki skul katkum ka juk ba mynta ha ki nongkyndong kan iarap ban weng noh ia ka jingiapher hapdeng ki khynnah ha nongkyndong bad ha sor bad kan don ka jinglong ba iaryngkat. U la bynrap ruh ba ka juk ba mynta ka dei ka juk ba ba jur bha ka jingiakop bad dei na kata ka daw ba ki khynnah ki dei ban long kiba iar jingmut, ba pule minot ia ki kot, kiba wad jingtip kiba bniah lyngba ki teknoloji bad ba kin long borabor kiba la khreh. U la iathuh ruh ba ka sorkar ka pyrshang ban ai ruh ki jinghikai ba kyrpang ia ki samla khnang ba kin lah ban ioh kawei ne ar ki sap trei (skill training) ban pyntbit ialade katkum ka jingthrang ne ka thong jongki. U la ban ruh ba ka pule puthi ka dei ban long kaba im bha (dynamic) bad kaba ai jinghikai ba ki khynnah kin long kiba iar jingmut bad ym ban shu ap ne kut tang ha kaba wad kam sorkar. U la bynrap ruh ba bun ki khynnah ki duh jingkyrmen lada kim ioh kam sorkar ne kim ioh ia ka thong ba ki kwah hynrei u la kyntu ba kim dei ban long kumta namar haba kawei ka jingkhang ka khang ki don bun kiwei pat ki jingkhang ki ban plie lad plie lynti ia ki. U Bah Lahkmen u la ong ruh ba ki briew kim dei ban shah pynbiej ha ki khubor hamsaia bad leh ki kam ban ialeh pyrshah ia ka sorkar ha kaban pyntrei ia ki kam na ka bynta ka roi ka par hynrei ki dei ban wad jingtip kaba bniah bad long kiba shlur ban iakren khnang ba kaei kaba ki ngeit bad iohi kan long kaba dei bad kaba bha. U la iathuh ruh ba ka sorkar ka dei ka jong u paidbah bad kam ju don kano kano ka jingthmu ban leh shiliang iano iano la ka dei ha ki iingskul, ki surok, hospital bad kiwei de ki kam pynroi. U la iathuh ba ka sorkar ka la mang pisa kyrpang ruh ban maramot ia ki skul sorkar kiba don hapoh ka jylla.

U MLA bad MDC jong ka Ranikor Assembly Constituency, U Bah Pius Marwein, u la ong ba katei ka iing skul ka la long ka iing ba paka katkum ka juk ba mynta bad kan sa iarap shibun ban kyntiew ia ka pule puthi hapoh ka dong ka thain. U la ong ruh ba ka jingnang jingstad ka long kaba kordor haduh katta katta bad ka jingshimkhia jong ka sorkar, ki nongpyniaid skul, ki kmie ki kpa bad ki khynnah skul kan sa pynlong ia ka lawei ka ri bad ka jaitbynriew kaba phyrnai. U la pynpaw ruh ba kum u nongmihkhmat katei ka thain yn sa pyrshang ban wad ki lad ki lynti ban nang kham pynbha shuh shuh ia katei ka skul khnang ba ki khynnah kin ioh ia ki jinghikai ba pura. U la kyntu ruh ia ki khynnah ba kin long kiba trei shitom bad ki dei ban wanrah ia ka nam ka burom ia ka dong ka thain.  U la kyntu ruh ba ki khynnah skul ki dei ban pyndonkam bha ia ki lad jingiarap jong ki teknoloji ba mynta bad ban ym long pat  ki mraw jong ki teknoloji.

            Ka kong C. Kharkongor, IAS Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District  (SWKHD), ka la ong ba thong jong ka Asian Development Bank (ADB) lyngba ka projek Supporting Human Capital Development Project ka long ban kyntiew ia ka pule puthi  ym tang da kaba pynshna ki iingskul ba thymmai katkum ka juk ba mynta hynrei ki don ruh ki bynta ban ai jinghikai ia ki nonghikai ban iarap ba ki khynnah kin ioh ki jinghikai ba thikna bad ba pura katkum ka juk ba mynta. Ka la ong ruh ba ka pule puthi mynta kam dei shuh tang ban shu pyndep ki klass bapher bapher ne pass ia ki eksamin hynrei ban long kiba la khreh ban ialeh ia ki eksamin iakop (competitive  exam) bapher bapher. Ka la kyntu ruh ba ki khynnah kim dei ban kiar na ki sobjek ki ba eh jong ka science (hard science) kum ka physics, chemistry lane maths namar ki long ki sobjek ba lah ban iarap bha ia ki. Ka la ong ruh ba kim dei ban klet ne leh lyndet pat ia ki sobjek social science namar kitei ki sobjek ki long ki ba donkam hi ban ioh kam iohjam. Ka da pynkut da kaba ong ba ka thong jong ka sokar lyngba ka tnad pule puthi ka long ban saindur ia ki khynnah ban ioh kam iohjam, ban long kiba tbit ban treikam,  ban long kiba lah ban ieng ha la ki jong ki kjat bad ban wanrah ka roi ka par ha ka imlang sahlang.

            Ka kong S. Kharsohnoh, DSEO, SWKHD ka la batai bniah halor ka jingsdang ia katei ka skuk bad ka la ong ruh ba ki khynnah kiba mynta kin sa long ki nongialam jong ka ri bad jaitbynreiw ha ki por ban sa wan.

Ia katei ka prokram ba la pynlong ha phyllaw skul jong ka Horirai Syiemlieh Memorial Higher Secondary School la pyniaid da u bah S. Iawphniaw Asst. Teacher, la pdiang sngewbha da ka kong O. Syiemlieh Principal. Ha kajuh ka por  la ai ia ka Memorandum da u bah C. Syiemlieh, President M.C, ki la don ruh ki prokram jingshad bad jingrwai da ki khynnah skul bad ia ka jingkren ai khublei la pyndep da u bah P. Lyngdoh, Asst. Teacher.

Plie pyrda u Bah Pius Marwein ia 3 tylli ki jingkieng ha Maheshkola

 Ranikor, Rymphang 18, 2020: U Bah Pius Marwein, MLA bad MDC jong ka Ranikor Constituency u la plie pyrda ia 3 tylli ki jingkieng (jingkieng No. 1/1, 2/1 bad 4/1) kiba don ha ka surok Maheshkola Darengiri ba la pyntrei lyngba ka skhim RIDF XXII & XXIII ha ka jinglut ba la kot haduh T 13 klur.


Haba kren ha katei prokram ba la pynlong ha phyllaw skul Blue Star, Upper Primary, u bah Pius u la pynpaw ia ka jingsngewnguh ia ki Engineer, SDO bad contractor ia ka jingtrei shitom ka jongki ban pyndep ia ki jingkieng ha ka por ba biang ban pynduna ia ka jingeh jong ki paid nongshong shnong jong katei ka dong ka thain khamtam lei lei ha ki por ba slap. U la ong ruh ba kitei ki jingkieng ki long ki lynti jong ka jingsdang ban kyntiew ia ka roi ka par ha ka dong ka thain kumjuh ruh ban wanrah ka jingkylla ha ka pule puthi, ka koit ka khiah bad kiwei de. U pynpaw ruh ba kum u nongmihkhmat jongki u tip ia ka khia ka shon jongki bad u treishitom ban wat ki skhim bapher bapher kum ki skhim um, skhim pynbiang bording bad kiwei ki skhim na ka liang jong u MLA. U la iathuh ruh ba u la pyrshang ki lad ki lynti ban iarap ia ki jingdonkam ba hakhmat eh jong ki paidbah bad u la kular ruh ban ai jingiarap kumba T 15 lakh ia ka Blue Star, Upper Primary Skul na ka bynta ban pynbha bad ban shna tymmai ia ki kamra klass na ka bynta ban kyntiew ia ka jingpule jong ki khynnah.

Ka kong C. Kharkongor, IAS, Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District, Mawkyrwat ka ong ba ka jingplie pyrda ia ka jingkieng kan sa wanrah shibun ki jingmyntoi ha ioh ka kot, ka roi ka par ha ka dong ka thain, kan sa pynsuk ia ka kit ka bah jong ki briew khamtam ia ka jingkit ia ki nongpang sha ki jaka sumar bad kumjuh ruh ban pynpoi ia ki mar rep jongki sha ki iew ki hat. Ka la pynpaw ruh ba ka jingwan jngoh jong I ia katei ka dong ka thain ka long ruh kum kawei ka lad ban sngewthuh ia ka khia ka shong bad ka ka jingjynjar jong u paidbah katei ka dong ka thain bad ka la kular ban iarap katba lah ei. Ka la ong ruh ba kan pyrshang ban iarap ban pynsuk ia ki briew ban ioh lad ban shondur aadhaar noh kham kloi da kaba phah ia ki nongtrei ba kin leit sha katei ka shnong bad ka da kyntu ruh ba ki briew baroh ki dei ban shondur aadhaar noh kham kloi khnang ban ioh ia ki skhim sorkar kiba pher bapher. Ka la kyntu ruh ia ki nongtrei ka tnad ka koit ka khiah, Anganwadi, bad ia ki ASHA ba kin shim ia ka kabu ksiar ban shim ia ka jingai tika iada na u COVID-19 khnang ban iada ialade bad ba kin ym long pynban ki nongpynsaphriang ia katei ka jingpang ha kito ba ki peit ki khmih. Ka la bynrap ruh ba ki briew kim dei ban sngap bad ngeit ia ki khubor hamsaia kiba hakaba iadei bad ka jingai tika iada na u COVID-19 hynrei ba kin pdiang khnang ban tehlakam ia ka jingsaphriang katei ka khlam. Ka la kyntu ruh ia ki paidbah katei ka dong ka thain ba kin sdang ki kynhun ne society bad ban shim ia ki skhim ri sniang lyngba ka Piggery Mission khnang ban kyntiew ia ka ioh ka kot jong ki briew.

Haba kren kum nongpeit nongkhmih ia ka jingpyntreikam ia kitei ki 3 tylli ki jingkieng u Bah K.C Nongrum, EE, PWD (Roads), Ranikor Division u la iathuh ia kitei ki 3 tylli ki jingkieng la pyntrei lyngba ka skhim RIDF XXII & XXIII ha ka mang tyngka ba T 8.30 lakh na ka bynta ka jingkieng No 1/1 bad T. 9.20 Lakh ia ka jingkieng 2/1 bad 4/1. U la iathuh ruh ba ka tnad PWD (Roads) Ranikor ka la pyrshang ruh ban ai rong noh ia ki surok bym pat iohrong ba kumjuh ruh la don ki bynta jong ka surok Maheshkola Dadengiri ba la aiti sha ki contractor ba kin treikam noh ban siang rong.

Ban pynphuh pynphieng shuh shuh ia katei ka sngi kaba la pyniaid da u Bah H.S Diengdoh, ADC i/c Ranikor Civil Sub-Division la don ruh ki jingkren na ki contractor, ki riew rangbah bad ia ka jingkren ai khublei la pyndep da u bah D. Kyndiah, AEE, PWD (Roads), Nonghyllam Sub-Division. La don ruh ka jingduwai, jingrwai pdiang sngewbha, jingshad Garo Traditional Dance, Manipuri dance bad kiwei de ki program ban pynbyrngia ia u paidbah ba la iadon bynta ha katei ka sngi.

February 09, 2021

Order Under Section 144 CrPC to comply with the NGT Action Plan at SWKHD

Mawkyrwat, February 09, 2020: The office of the Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District, Mawkyrwat issued an Order Under Section 144 CrPC that as per the Action Plan prepared by the NGT Committee for restoration of environment in areas affected by coal mining; individuals, parties, firms and mine owners need to strictly follow and comply the formulated Action Plan to protect life and restore the environment in the district.

The Order also said that in order to protect human and animals’ death by accidentally falling into coal mine shafts and restore of water quality in rivers, streams, sources of drinking water and surrounding environment, it is felt necessary that all coal mine owners should immediately comply the following items/activities of the Action Plan which includes: -

1.     Erection of Physical Barriers at periphery of shafts of mines where coal reserve has not been exhausted

2.     Closure of shafts of mines where coal reserve has already been exhausted

3.     Closure of coal mine shafts located in rivers/streams bed by controlled blasting or refilling of debris/overburden

4.     Covering of dumps by permanent shed/waterproof tarpaulin

5.     Construction of garland drains along with acid mine drain storage tanks

6.     Treatment of Acid Mine Drain collected in storage tanks

7.     Covering of extracted and assessed coal stocks by permanent shed/waterproof tarpaulin

8.     Covering of coal by waterproof tarpaulin while its transportation by road.

Smt. C. Kharkongor, IAS, District Magistrate, South West Khasi Hills District, Mawkyrwat as conferred and empowered by law under section 144 CrPC also prohibit individuals, parties, firms and mine owners to strictly follow and comply with the above item/activities in order to protect life and restore the environment in the District.

In view of the urgent nature of the matter and ultimate public interest, the order was passed ex-parte and shall come into force with immediate effect and until further order.

________________________________________

Ka Hukum katkum ka kyndon ain 144 CrPC ban bud pyrkhing ia ka NGT Action Plan

Mawkyrwat, Rymphang 09, 2020: Ka ophis jong ka Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District, Mawkyrwat ka pynmih ia kane ka Hukum katkum ka kyndon ain 144 CrPC ba katkum ka Action Plan ba la pynkreh da ka NGT Committee ban pynbha biang ia ka mariang ha ki jaka ba la shah ktah ha ka jingtih dewiong baroh ki riewshimet, ki kynhun, ki kompeni bad ki trai jaka ki dei ban bud pyrkhing bad pyndep ia ki jingbthah katkum ka Action Plan ban iada ia ka jingim bad ban pynbha biang ia ka mariang hapoh ka District.

Katkum katei ka hukum khnang ban iada ia ka jingiap jong ki briew ne ki mrad da kaba hap ha kitei ki par dewiong bad ban pynbha biang ia ka jingkhuid ki wah, ki tyllong um, ki pung umbam um dih bad ki sawdong sawkun ka mariang, te ka long kaba donkam ba baroh ki trai jong ki par dewiong ba kin bud bad pyndep ia ki jingbthah jong ka Action Plan ba kynthup ia kine harum:-

1.     Ka jingpynieng da ki jingker narud jong ki par dewiong ki ba dang don dewiong,

2.     Ban pyndam ne khang noh ia ki thliew dewiong ba la lut,

3.     Ban khang ne pyndam noh ia ki thliew dewiong kiba don ha ki wah ne ki lynti ba tuid ki wahduid da kaba pynbthei da ka jingphikir ia ki thliew ne taw khyndew noh ia ki,

4.     Ban tap noh ia ki par dewiong da ki jingtap ba shi junom, ne tap da ki tarpaulin bym lait um shuh,

5.     Ban tei ki nala pyntuid um narud ki par bad ban shna ka jaka ban lum ia ka um acid ba tuid na kitei ki par,

6.     Ban pynkhuid ia kijaka ba lum ia um acid da ki dawai

7.     Ban da tap ia u dewiong ba la dep tih bad lum thup da ki ki jingtap ban eh junom ne da ki tarpaulin bym lait um shuh

8.     Ban da tap da ki tarpaulin bym lait um shuh haba kit ia u dewiong da ki kali lyngba ki surok.

Ka Kong C. Kharkongor, IAS, District Magistrate, South West Khasi Hills District, Mawkyrwat katkum ka jingpynkup bor katkum ka kyndon ain 144 CrPC ka khang ruh ia ki riewshimet, ki kynhun, ki nongkhaii/kompeni bad ia ki trai par dewiong ba kin bud pyrkhing bad pyndep ia ki jingbthah katkum ka Action Plan khnang ban iada ia ka jingim bad ban pynbha biang ia ka mariang hapoh ka District.

Na ka daw jong ka jingdonkam ba kyrkhieh na ka bynta ka bha ka miat u paidbah ia katei ka hukum la pyntreikam mardor bad tat haduh ban da pynmih da kawei pat ka hukum.

 

 

Powered By Blogger

Jakhong, Mairang, Meghalaya

FIND OUT WHAT YOU WANT