Jisu, ha ka por ba Me
dang hikai ha kane ka pyrthei, Me pyni ia ka bor bad ka jingieid jong Me lyngba
ka jingpynkoit ia ki briew naduh ki barit haduh ki tymmen ki kro bad ia baroh
ki ba mat ki jingjynjar bad ki ba pang na ka daw jong ka met ka phad, ka
jingmut jingpyrkhat bad ka jingpang mynsiem. Trai to don mynta bad ktah da ka
kti baieid jongme ia baroh kito kiba donkam ia Me ha kum kane ka por jong ka
khlam COVID-19. Ai ba kin iohmad ia ka bor jong ka jingkoit jingkhiah lyngba ka
jingsumar ki doctor bad ki nurse. Shim ma Trai ia ka jingsngewtieng, ka
jinglynga mynsiem bad ia ka jingsngewkynjah na kito ki ba dan don hapdeng ka
jingsumar bad kiba sah marwei. Ai mynsiem ma Me ba kane ka por jingsumar ka
long ka por ban ioh noh ia ka met ba koit ba khiah bad ban iada n aka jingsaphriang
jong kane ka jingpang sha kiwei pat. Iada ma Me Trai ia ki ba haiing ha sem, ki
paralok bad ia baroh kiba ieid ia ki khnang ba kin lait na katei ka jingpang
bad ba kin ioh ka jingsuk mynsiem. Ko Kpa Badonbor, Kynrad jong ka Bneng bad ka
pyrthei, bad jong ki jingthaw baroh kiba ngi iohi bad kiba ngim lah ban iohi,
da ka jingieid jingsbun bakhraw tam tong Me, to khmih isynei ia u paid jongMe
ba ialum lang hangne ha ka kyrteng jong Me. To long ma Me U Nongiarap bad Nongiada ha kum kane ka por
jingjynjar. Me tip ia ki jingtlot briew jongngi. To Sngap ia ka jingiam
basngewsih jong ka dohnuhd jongngi da ka ba kut jingmut ban kylla noh. Ko Trai
Me u ba dap da ka jingieid ia ngi ki briew pyllait noh iangi na kane ka
jingshah lyngshop ia kane ka khlam Corona Virus. To phah ia ki Angel ba kin
peit iangi bad kin iada iangi. To ai noh ka met kaba koit ba khiah ia kito kiba
pang ba shitom na u ne u khniang. Iarap ia ngi iwei ba iwei ba ngin lah ban trei ia la ki kam
ki jam bad to pynkhlain ia ka mynsiem sngewlem parabriew. Ma Me Uba ai
jingtngen ha ka jingthait bad U Nongkyrshan haba ngi tlot lyngba ka jingiasaid
jong ka Mei Bneng baieid jongngi ka Maria ryngkat ki doctor bad ki nongpynkhiah
ba la kyrkhu u Blei, to shim noh ia ki jingsniew na ngi. Pyllait iangi na kane
ka Khlam kaba ktah iangi khnang ba ngin lah ban bteng biang ia ki kam ki jam
jongngi, ban iaroh bad ban sngewnguh ia me da ka mynsiem ba jai bad ka jingim
bathymmai. To ialam ma Me ia ki kti jong ki nongsumar, bad pyllait ia kito kiba
koit ba khiah krat khnang ba ngin nang iai lah ban shakri ia Me da ka jingsuk
bad pyndonburom ka kyrteng Badonburom bad Bahalor tam ka jong U Kpa, bad U Khun
bad U Mynsiem Bakhuid, mynta bad junom la junom. AMEN.
WELCOME DEAR VIEWERS....
|
1. Do you want to enjoy and relax yourselves then WELCOME to this blog.... 2. Do you want to know about Khasi Tribe (Maram) of Meghalaya, about Matrilineal system.... 3. Do you want to know about Bhagavad Gita and Bible... |
April 06, 2020
Prayer of deliverance from the COVID-19 pandemic
Jesus, during Your
ministry on Earth You showed Your power and caring by healing people of all
ages and stations of life from physical, mental, and spiritual ailments. Be
present now to people who need Your loving touch because of COVID-19. May they
feel Your power of healing through the care of doctors and nurses. Take away
the fear, anxiety, and feelings of isolation from people receiving treatment or
under quarantine. Give them a sense of purpose in pursuing health and
protecting others from exposure to the disease. Protect their families and
friends and bring peace to all who love them. O God Almighty, Lord of heaven
and earth, and of all creation visible and invisible, in Your ineffable
goodness, look down upon Your people gathered in Your Name. Be our helper and
defender in this day of affliction. You know our weakness. You hear our cry in
repentance and contrition of heart. O Lord Who loves mankind deliver us from
the impending threat of the coronavirus. Sent Your Angel to watch over us and
protect us. Grant health and recovery to those suffering from this virus. Help
each member of society do their job by strengthening the spirit of mutual
solidarity. You who are comfort in fatigue and support in weakness through the
intercession of the Blessed Virgin Mary and of all the holy doctors and
healers, keep all evil away from us. Free us from the epidemic that is
affecting us so that we can calmly resume our usual occupations and praise you
and thank you with a heart renewed. Guide the hands of physicians, and preserve
those who are healthy that we may continue to serve You in peace and glorify
Your Most Honourable and Majestic Name, of the Father and of the Son and of the
Holy Spirit, now and forever and to the ages of ages. AMEN.
April 04, 2020
Ka jingbthah ban tehlakam ia ka jingsaphriang jong u khniang jingpang COVID-19
I
Deputy Commissioner, South West Khasi Hills District katkum ka jingbthah ba la
ioh na ka World Health Organization (WHO), ka shithi ba la phah da ka tnad
Health and Family Welfare Department, Government of Meghalaya bad ka shithi na
ka Ministry of Home Affairs, Government of India ban tehlakam ia ka
jingsaphriang jong u khniang jingpang COVID-19 (Corona Virus) bad kum ka lad
jingiada iaki nongshong shnong jong ka district ka kyrpad ia ki nongshong shnong
ba kin pyntreikam bad bud pyrkhing ia kine ki kyndon harum:
1. Lada
don kino kino kiba wanphai na ki ri ne ki jylla bapher bapher ba la shah ktah
ha u khniang jingpang Corona Virus ki dei ban pyntip mar mar sha u toll free
number 108 ne sha District Control Room number 9485395373. Ki dei ban bud
pyrkhing ia ka jingshong marwei (self quarantine) kaba 14 sngi bad lada don
kino kino ki dak ki shin jong u COVID-19, kum
jingsuhkhriat, ka jyrhoh, baiongkhlieh, jingbym lah ban ring mynsiem, jingthait
bad jingpang met ki dei ban pyntip mar mar sha ka Medical Team ne Control Room
jong ka District.
2. Baroh
ngi dei ban sait bha borabor ia ki kti da ka sabon bad ka um kumba 20 second
eiei, lane pyndonkam da ka sanitizer.
3. La
kyrpad ia ki paidbah ban ym biah/bynthiew pathar bad ha kajuh ka por la kyrpad
ba kin tap ia ka shyntur bad ka khmut haba jyrhoh, synriah bad shitmet da ki
rumal, jingda ne ki mask khnang ba kan long kum ka jingiada haba ki jyrhoh ne
synriah bad ba kan ym bit ia kiwei. Bad ia ki mask phi dei ban da sait borabor
ynda phi la dep pyndonkam ia ki.
4. Bret
ia ki tissue, ki jingsopkti ne ki mask kiba phi la dep pyndonkam ha ki tin niut
bad don jingtap.
5. Ki
Paidbah ki dei ban pyrshang ban iajngai parabriew (Social distancing) bad ban
shong khop hala ki shnong ki shnong ne ki jaka (community isolation) kaba long
tang ka lad ban iada ia ka jing saphriang jong ka jingpang COVID-19.
6. Haba
phi iakynduh ia ki paralok ne ki bahaing wat nym ia khublei kti, ktah, kdup, ne
doh hynrei phi lah ban shu iakren kham pajih, ne haba ai khublei lah ban shu
rah kti, kohnguh khlieh, dem lane Namaste.
7. Ki
paidbah ki dei ban mih na la iing la sem ne na ki shnong ki thaw tang lada ki
donkam eh ban leit thied jingthied, leit shim dawai, ne kino kino ki jingdonkam
ba kyrkhieh bad ba donkam man ka sngi.
8. Yn
ym shah ia ka jingialum ne jingkynduh briew palat ia ka 5 ngut ha ki jaka
paidbah bad kiwei ki jaka ba shabar na
ki iing ki sem jongki.
9. La
khang shipor ia baroh ki jingialang paidbah kum ki jingiaseng, ki jingkhawai
kyntiew kurim, ki Dorbar Shnong, ki Meeting ne kino kino ki jingiabam khana
paidbah.
10. Ban
pynsangeh noh shuwa ia baroh ki kynja tamasa kum ki Tournament bapher bapher,
ki Inter-Dong, ne kino kino ki jingpynialehkai ia ki khynnah kiba wanrah ia ka
jingbun paid ne jing bun briew.
11. Lada
don kino kino ki jingjia bym lah kiar kum ki jing iap briew ha ki shnong ki
thaw, la shah ban pynlong ia ki jingiaseng ha ka sngi ontep bad dei ban shim
khia ba ka jing don jong ki briew kan nym tam ia ka 20 (arphew) ngut. Katba lah ha kum kine ki
iing dei ban pyntreikam ia ka jingiashong jngai ne kham pajih iwei na iwei pat
la kumno kumno 1.5 M (shi meter shiteng) bad ban bud pyrkhing ia ka jingsait
khuid ia ki kti ha man la ka 30 minit bad ban lehkhuid ia ki sawdong sawkun.
12. Kito
ki nongleit nongwan da ki kali paidbah
ki dei ban shimkhia ban sumar bha ialade da kaba deng ki mask, pyndonkam
ia ki kti da ki sanitizer bad ynda ki la
poi ha iing ki dei ban da sum da sait bha. La kyrpad ruh ba kin sngewbha ban
kiar na ki jaka paidbah kum ki iew bad kiwei kiwei.
13. La
kyrpad ia ki Nongialam jong ki niam bapher bapher, ki rangbah shnong, bad kiwei
kiwei ba kin ia trei lang khnang ban lah ban teh lakam na ka jingphriang jong
kane ka jingpang.
14. Ka
jingpang COVID-19 ka pur lyngba ka jingiadei ne jingiakynduh bad kito kiba la
ioh ia ka jingpang, watlada ka pyni ne kam pyni ki dak ki shin, te namarkata ka
lad jingiada ba bha tam ban khanglad ia ka jingpur sted katei ka jingpang ka
long ka jingiajngai parabriew, ka jingpyduna ban kynduh bad ki wei bad ka jing
shong beit marwei ha ki jaka marwei (quarantine) jong ki briew ba la suba ba ki
don ia katei ka jingpang ioh ki kylla long ki nongpynsaphriang ia katei ka
jingpang.
15. Ki
nongdie dukan kim dei ban die tam dor ia ki marbam mardih bad ban ym buhrieh ia
ki mar ki mata ha ka por ba wan shim jingkhein da ka office. Lada lap ia kino
kino kiba leh pyrshah ia kane yn pynshitom ia ki katkum ki kyndon ain jong ka
Essential Commodities Act 1955.
16. Ki
Wholesalers, Distributors bad Retailers jong ki marbam mardih bapher bapher
kiba la song, kiba thep ha ki bilor, ne ki ba die madan hapoh ka jylla
Meghalaya ba ki dei ban pynthikna ban peit ba kin ym die sha ki paidbah nongbam
ia ki marbam mardih kiba la khleh (adulterated)/substandard/ba la duh
(damaged)/ ne ba la kut ka tarik (expired) bad kumjuh ruh ki nongthied nongbam
ki dei ban da peit bha ha ka por ba ki thied. Lada don kino kino kiba pynkhein
yn shah pynshitom katkum ka kyndon ain jong ka Food Safety & Standard Act,
2006.
17. Lada
don kino kino kiba shemlanot bad mat jingeh na ka daw jong ka jingduna marbam
mardih, jingbym don pisa ba la duh bylla, ka jingbymlah shuh ban wanphai shala
iing la sem ne kiwei kiwei jingeh sngewbha ban pyntip sha ki Helpline number
bapher bapher ba iadei bad ki jingeh jongphi.
18. Ki
number ban ai jingiarap ia ki paidbah jong ka District ki long
i. District Control Room
number 6909904336/603316297/9485395373.
ii. U Helpline Number ia
kiba la sahkut (Stranded Persons) u long 8258802600.
iii.U Helpline number na ka
bynta ka jingdonkam ba kyrkieh ha ka koit ka khiah (Medial Emergencies) u long
8787788748.
iv. U Helpline number ban
pyntip lada don kiba wan na bar ka Jylla
u long 9485395373
v. U Helpline number
ban ai jingiarap pisa (financial
assistance) ia kito ba la duh bylla bad bym ioh kiwei pat ki lad jingiarap u
long 6009908007/ 8794890140 ne phi lah ban phah email lyngba ka email id:
sdmalachmier@gmail.com
Kane
ka long ka thma ban iakhun pyrshah ia ka jingsaphriang jong kane ka khlam na ka
daw jong u khniang jingpang Corona Virus (COVID-19). Ka dei ka thma jong ka
jingim bad ka jingiap. Ka jingiatreilang jong phi iwei pa iwei bad ka Sorkar da kaba phin bud pyrkhing bha ia kitei ki mat
bala kdew haneng ngin sa lah ban tehlakam bad jop ia ka jingialeh jongngi pyrshah
ia u khniang jingpang COVID-19.
Jingpynbna Paidbah ha ki iew ki hat ban iada na u khniang jingpang COVID-19
Ban teh lakam ia ka jingsaphriang jong ka
khlam COVID-19 la kyrpad ia ki nongshong dukan bad ki nongwan iew ba kin bud
pyrkhing ia kine ki jingbthah na ka bynta ka jingshongshngain bad ka koit ka
khiah u paid nongshongshnong jong ka distrik.
1. Yn
shah tang ia ki dukan ba die ia ki marbam kum u khaw, shini, mluh, umphniang,
die jhur, die doh, bad kiwei kiwei ki jingdonkam ba man la ka sngi ba kin plié
ia ki dukan bad ban die sha ki paidbah nongthied da kaba bud ryntih ia ki
kyndoh ain ba la buh da ka Sorkar.
2. Ki
nongshong dukan kidei ban pynjngai ialade kumba 1 meter tam bad ym shah ia ki nongwan
thied jing thied ban ialum shi jaka ha khmat dukan, dei ban ieng lain da kaba pynia
jngai iwei na iwei pat.
3. Ki
nongshong dukan kin kiar na kaba iashong bun ne shong khapngiah hapoh ki dukan.
4. Ym
shah ban ia milai, ban ialang briew palat iaka 4 ne 5 ngut ha lynti, surok lane
ha kino kino ki jaka.
5. Ki
nongwan iew ynda ki la dep siew dep thied ki dei ban leit pha noh sha la ki
iing ki sem khnang ba ka iew kan ym khapngiah.
6. La
kyrpad ia ki nongwan iew ba kin wan tang lada donkam eh ban thied jingtied
7. La
kyrpad ruh ia ki nongwaniew ba kin ym wan ialam ia ki riewtymmen ba la dap 60
snem ka rta shaneng ne ia ki khun ba dang rit jong ki sha iew lada ym dei ba
wan shim dawai.
8. Ki
nongdie dukan ne ki nongwaniew ki dei ban da tap bha iaka khmut bad shyntur da
ki jain rumal haka por ba synriah ne jyrhoh khnang bad ban deng da ki mask ha
ki jaka paidbah.
9. Ki
Restaurant ne ki dukan sha dukan ja ki dei ban pynthikna ia ka rukom sait kti
bad ka jinglehkhuid. Ki dei ruh ban pynthikna ba kawei ka miej na kawei pat kan
don ka jingjngai kumba shi meter eiei.
10.
Ynda ki nongdie dukan
ne ki nongwaniew ki la poi sha iing ki dei ban sait bha ia ki kti ki kjat bad
lada long kaba lah ki dei ban da sum shuwa ban rung hapoh iing bad kynduh ia ki
khun ne ki bahaiing.
Kane
ka long kawei ka lad bad ka lynti ba ngin iada ialade bad ia kiwei na ka
jingwan bad jingsaphriang jong une u khniang jingpang Corona Virus bad ban
tehlakam ia kane ka khlam.
Khublei
shibun iaka jingiatreilang jongphi.
Ka jingpyllait ia u Khaw Rashon ha South West Khasi Hills District
Ka
ophis jong I Deputy Commissioner (Supply), South West Khasi Hills District,
Mawkyrwat ka ai ia kane ka jingpyntip sha u paidbah bad sha baroh kito kiba don
Ration Card hapoh ka South West Khasi Hills District ba U Director jong ka tnad
Food & Civil Supply, Meghalaya, Shillong u ai ia kine ki jingbthah harum;-
1.
Ban rah bad sam ia u khaw NFSA (AAY bad
PHH) bad Non NFSA jong u bnai April, 2020 kan sdang shisyndon bad ki FPS dealers
bad ka Vigilance Committee kan peit ia ka jingtreikam ba thikna jong ki FPS
Centre, bad ba kin bud ia ka rukom pyniajngai parabriew ha ka por ba ki sam ia
u khaw.
2.
Kan don ka advance lifting ia u khaw
NFSA bad Non-NFSA kaba dei na ka bynta u bnai May bad June, 2020 bad yn sah rah
bad sam noh ha u bnai April, 2020 bad na ka bynta u bnai July, 2020 yn sa ai ha
u bnai May, 2020. Te ha u bnai April ki nongbat Card Ration kin ioh ruh ia ka
bynta ne quota jong u bnai May bad June.
3.
Ban ai jingiarap ia u paidbah, ka Sorkar
India ka la pynbna ruh ba
1. Na
ka bynta ki AAY beneficiaries- Ka Sorkar kan ai ei ne khlem da siewpisa haduh 5
kilo u khaw shi khlieh briew na ka bynta 3 bnai kata ka long jong u bnai April,
May bad June, 2020 nalor ka bhah/bynta ba ki ju ioh borabor kaba long 35 kilo
man ka thliewiing ha man la u bnai kaba long ha ka dor 3 tyngka shi kilo.
2. Na
ka bynta ki PHH beneficiaries- Ka Sorkar kan ai ei ne khlem da siewpisa haduh 5
kilo u khaw shi khlieh briew na ka bynta 3 bnai kata ka long jong u bnai April,
May bad June, 2020 nalor ka bhah/bynta ba ki ju ioh borabor kaba long 5 kilo
shikhlieh ha man la u bnai kaba long ha ka dor 3 tyngka shi kilo.
4.
Ia u khaw ba tam na ka stock jong ki tei
ki bnai/Monthly Buffer Stock ba dei u khaw Non-NFSA ba la mang na ka bynta u
bnai May, June bad July, 2020 yn sa pyllait ha ki iew ki hat na ka bynta u
paidbah ha ka dor ban sa buh da ka ophis.
5.
Kine ki long ki bynta ba la shim da ka
Sorkar ban pyllait ia u paidbah na ki
jingeh ba ia kynduh, la kyrpad ba phin ym ia sheptieng ne kwah rhah haduh ban
da khlun shimet namar baka Sorkar ka la wat ki lat ki lynti ban pynthikna ba u
khaw yn biang bad dap beit lyngba ka PDS bad ha ki iew ki hat.
March 31, 2020
Ka jingbthah halor ki lad ki lynti ban shim da ki ministries bad department jong ka sorkar India/state Union Territories Governments bad State/union Territory na ka bynta ban iada na ka jingphriang u COVID-19 ha ka Ri
Ki Jingbsuh ha ka
Ministry of Home Affairs Order No 40-3/2020-D dated () 24.03.2020
1. Baroh
ki ophis hapoh ka Sorkar India bad ki Autonomous subordinate ophis bad ki
public corporations kin khang
Lait noh
Ka
Defence, Central Armed Police Forces, Treasury, ki jaka pyndonkam paidbah
(kynthup ia ki Petroleum, CNG, LPG, PNG), Disaster Management, ki jaka pynmih
bad ki jaka sam bording, Post ophis, National Informatics Centre, Early Warning Agencies.
2. Ki
ophis jong ka State/Union Territory Governments, ki Autonomous Bodies, Corporations
bad kiwei kin khang.
Lait
Noh
a. Ki
Pulit, Home Guards, Civil Defence, Fire & Emergency Services, Disaster
Management bad ki Patok (prisons).
b. District
Administration bad Treasury
c. Electricity, Water, Sanitation
d. Municipal
bodies- donkam tang ia ki nongtrei ha ki kam kiba iadei bad ka khuid ka suba, ka
umbam umdih bad kiwei.
Kitei
ki ophis (katkum ka Sl.no 1 & 2) ki dei ban trei da kaba pynduna ia ki nongtrei katba ia kiwei
pat ki ophis ki dei ban ailad ban trei na iing.
3. Ki
Hospital bad kiwei kiwei kiba iadei bad ka koit ka khiah kynthup ia ki jaka
kiba shna bad die dawai ha ki jaka paidbah ne dukan shimet kum ki Dispensary,
Chemist and Medical equipment, laboratories, clinics, nursing homes, ambulance
bad kiwei kiwei kin bteng ban treikam bad dei ban ailad ban iaid tang ia ki
kali ba kit ia ki nongtrei kiba iadei bad kaba sumar nongpang kum ki nurse, para-medical,
bad kiwei kiwei ki nongtrei kiba iadei bad ka koit ka khiah.
4. Ki
iew paidbah bad iew shimet ki dei ban khang
Lait Noh
a) Ki
dukan kum ki dukan die rashon (hapoh PDS), kiba die marbam mardih, die soh, die
jhur, ka dud, die doh bad dohkha, bad kiba die jingbam mrad. Ki bor distrik ki
dei ban pynshlur khnang ban treikam da ki lad ban shu pynpoi
ia ki mar ha iing khnang ba ki paidbah kin lait ban mih na iing.
b) Ki
Bank, ophis Insurance bad ATMs
c) Print
bad Electronic Media
d) Telecommunications,
internet services, broadcasting bad kiba ai cable. Ki Information Technology
bad kiwei kiwei ki lad shakri lyngba ka information Technology (na ka bynta ki
kam kiba donkam) la bthah ba kin trei na iing katba lah.
e) Ka
jingpynpoi ia ki mar ba donkam kynthup
ia ka bam, ki dawai dashin, ki tiar nongpang lyngba ka E-commerce.
f) Ki
Petrol pumps, LPG, Petroleum bad ki jaka die bad kudam gas.
g) Power
Generation, transmission and distribution units and services
h) Ki
Capital bad ki debt markets kumba la pynbna da ka Securities and Exchange board
of India.
i)
Ki jaka buh thah bad ki
jaka shna jingshna.
j)
Private security
Services
Kiwei
kiwei ki jaka trei ki lah ban trei na la iing.
5. Ki
Kharkhana baroh kin khang
Lait Noh
a) Kito
ki karkhana kiba shna ia ki mar kiba donkam eh
b) Ki
jaka pynmih kiba donkam ban iai bteng hadien ba la ioh jingbit na ka sorkar
jylla
6. Baroh
ki jingtrei kiba iadei bad ka kit ka bah- air, railways, roadways yn khang noh
Lait
Noh
a)
Ki kali kiba kit ia ki
marbam mardih (essential commodities).
b)
Ki kali pynlip ding, kiba
peit ia ka ain bad kiwei kiba donkam kyrkieh
7. Ki
jaka ai jingshakri paidbah kin khang noh
Lait Noh
a) Ki
Hotels, Homestays, lodges bad motels kiba sah ki tourist bad ki briew kiba
sahkut na ka daw jong ka jingkhang khyrdep, ki nongtrei ka koit ka khiah, ki
nongtrei liengsuin bad duriaw.
b) Ki
jaka kiba la pyndonkam bad buh ban pyndonkam na ka bynta ban pynkyrpang/ne ban
pynkiar na kiwei (quarantine facilities).
8. Baroh ki jaka pule, research, ki jaka ai
jinghikai bad kiwei kin khang
9. Ki
iingmane Blei kin khang na ka bynta u paidbah.Yn ym shah ban don kano kano ka
kynja jingialang niam khlem da khein iano iano ruh.
10. Baroh
ki kynja jingialang lada dei ha ka imlang sahlang, ki kam Hima Sima, ki sports,
ki jaka pynbyrngia, ki cultural ne jingialang niam ki dei ban khang
11. Ha
kaba iadei bad ka jingleit on tep ne on thang ym dei ban shah ban tam palat ia
ka 20 ngut.
12. Baroh
kito kiba poi ha India hadien ka 15 tarik U February, 2020 bad kiba ka tnat ka
koit ka khiah ki la bthah ban shong khop ha iing kat kum ka por ba la rai da ki
bor ba dei peit ia ka koit ka khiah bad lada kim leh kumta kin hap hapoh ka
jingpynshitom katkum ka kyndon ain 188 jong ka Indian Penal Code.
13. Haba
don kino kino ki lad jingiada ba la ailad, ki organization/nongthung kam ki dei
ban pynthikna ki lad jingada pyrshah ia u COVID-19 virus, da kaba bthah ia ka
jingdonkam jong ka jingiajngai parabriew, kumba la bthah da ka Health
Department na ka por sha ka por.
14. Na
ka bynta ban pyntreikam ia kitei ki lad jingiada, ki District Magistrates kin
phah da ki Executive Magistrates kum ki Incident Commander ha ki jaka kiba hap
hapoh ka jingpeit jongki. U/Ka Incident Commander kin kit khlieh na ka bynta
ban pyntreikam ia baroh ki lad jingiada
ha ki jaka ba hap hapoh ka jingpeit jongki, baroh ki nongtrei jong ki
line departments ha kata ka jaka kin trei hapoh ka jingpyniaid u Incident
Commander. U Incident Commander un ai ia ki pass na ka bynta ka jingiaid
jingieng ki kali kiba donkam eh.
15. Ki nongpyntreikam ia kitei ki kyndon ki dei
ban kynmaw ba kitei ki kyndon ba pyrkhing ka iadei khamtam ba ka jingiaid u
paidbah ym ia ki kali kiba kit ia ki mar ba donkam eh.
16. U
Incident Commander u dei ban pynthikna ba ba baroh ki rukom ban mang ia ka
jingdon jingem, ki nongtrei bad ki tiar ban kyntiew bad pyniar ia ki hospital
ki dei ban iaid beit khlem jingthud.
17. Lada
don kino kino kiba pynkhein ia kitei ki rukom ban tehlakam kin shah pynshitom
katkum ki kyndon ain hapoh ka Section 51 haduh 60 jong ka Disaster Management
Act, 2005, nalor ki jingpynshitom hapoh ka Sec. 188 of IPC (katkum ki Jingbtah
ba shadien)
18. Kitei
ki jingkdew haneng ban tehlakam kin treikam ha baroh kawei ka ri haduh 21 sngi
bad naduh ka 25.03.2020.
Ki Jingbtah ba shadien
(Appendix)
1.
Section
51 to 60 of the Disaster Management Act, 2005
KI
JINGPYNKHEIN BAD KI JINGPYNSHITOM
51. Ka jingpynshitom na
kaba khalnglad, etc.-Iano iano, khlem ki
daw kiba biang-
a.
Ka jingkhanglad ia ki ophisar ne ki nongtrei jong ka Central Government ne ka
State Government, ne ia ki briew ba la
pynkupbor da ka National Authority ne State Authority ne District Authority ha
kaban pyndep ia ki kamram katkum katei ka Ain.
b.
ka jingkyntait ne jing bym bud ryntih ia ki jingbtah ba la ai da ne lyngba ka
Central Government ne ka State Government ne ka National Executive Committee ne
ka State Executive Committee ne ka District Authority katkum katei ka Ain.
lada
don kiba pynkhein ain kin shah pynshitom bad shah set byndi haduh shisnem ne
bad ka jingdainkuna, ne baroh ar, bad lada don ka jingkhangland ne jingkyntait
ban kohnguh ia ki jingbthah ba ialam sha ka jingduh noh ia ka jingim ne ba
wanrah jingma, haba la lap ba pynrem yn shah pynshitom bad set byndi haduh ar
snem.
52. Ka jingpynshitom na
ka bynta ka jingkam trai ka bym dei-Kino
kino ki ba kamtrai haba la tip thikna ne don ki daw ban ngeit ba kim dei ban
iohbynta ia kino kino ki lad jingiarap, jingkyrshan, jingpynshna, ne kino kino
ki jingkyrshan hadien ka jingjia na kino kino ki ophisar jong ka Central
Government, State Government, National Authority, State Authority ne District
Authority, haba la sha pynrem kin sha pynshitom rynkat ka jingset byndi haduh
ka por ba lah ban poi ar snem, ha ryngkat ka jingdain kuna.
53. Ka jingpynshitom na
ka bynta ka jing pyndonkam bakla ia ka Pisa ne ki tiar, etc.-Kino
kino kiba la pynkhamti ban peit ia ka pisa ne ki tiar, ne kiei kiei ba hap
hapoh ka jingpeit jongki, ne jingkitkhlieh jongki, ka pisa ne ki tiar, ba la
thmu na ka bynta ban ai jingiarap sha kino kino ki ba lah ban shah ktah ha ka
jingjia shah lyngshop ne shah lyngshop, ka jingpyndonkam bakla ne pyndonkam
ialade ne pynlut kai ia ka pisa ne bret noh ia ki tiar ne kino kino ba kum
kitei ne pynbor iano iano ban leh ia kum kitei ki kam, haba ki shah pynrem kin
shah pynshitom ryngkat ka jingsetbyndi haduh ka por ba la ban kot sha ka ar
snem, ha ryngkat ka jingdainkuna.
54. Ka jingpynshitom ba
ai jingmaham ba bakla-Kino kino kiba ai ne
pynphriang ki jingpynsyier ne jingmaham ba iadei bad ka jingjia shah lyngshop,
ne ka jingkhraw ne jingiar katta ka jingshah lyngshop, kaba ialam sha ka
jingpyntieng pynsyier, haba shah pynrem, kin shah pynshitom ryngkat ka
jingsetbyndi haduh ka por ba la ban kot sha ka shisnem, lane ryngkat ka
jingdainkuna.
55. Ki jingpynkhein da
ki Department jong ka Sorkar- (1) Ia ki jingpynkhein
hapoh kane ka Ain ba la pynkhein da kino kino ki Department jong ka Sorkar, U
khlieh jong ka Department yn shah pynrem halor ka jingpynkhein ain bad kaba lah
ban ialam sha ka jingpynshitom katkum ka ba dei hok lada kim lah ban pynshisha
ba ka jingpynkhein/jingbakla ka dei na ka jing bym tip jong ki ne hadien ba I
la peitbniah bha ban iada na kitei ki jingbakla ba la pynkhein.
(2)
Lada ym don eiei ba kynthup hapoh sub-section (1), hakaba ka jingbakla hapoh
katei ka ain la leh da ka Department jong ka Sorkar bad la pynshisha ba ka
jingbakla la leh da ka jingmynjur lang ne jingkitkhlieh jong, ne ka jingiadei
bad ka jingkhein sting jong ki, kino kino ki ophisar, nalor u khlieh jong ka
Department, kum ia uta u ophisar yn sa shah pynrem ia katei ka jingpynkhein bad
ka lah ban ialam sha ka jingpynshitom katkum ka ba dei hok.
56 Ka jingbym lah jong u/ka officer kiba don
duty lane ka jingleh bym salia ka long pyrshah ia ka ain ba la buh
– Uno uno ne kano kano ka ophisar kiba don duty bad ba la pynjari da kane ka ain
(Act) kiba sangeh ne saitlah lane iehnoh ia ka kam laitnoh tang lada u /ka la
ioh jingbit lyngba ka jingthoh na kiba halor lane lada don ki daw kiba shongnia, yn shah
pynshitom da kaba shah set haduh kumba shi snem lane dain kuna.
57. Ka Jingdain kuna (Penalty)
halor ka jingpynkhein ia ka hukum kaba iadei bad ka hukum ba la bynshet ha ki ban pyndep (requisition)
– Lada uno uno ne kano kano ka briew ki ialeh pyrshah ia kano kano ka hukum kaba hap hapoh ka kyndon ain 65 yn
shah pynshitom da kaba shah set kat haduh
ban da pynjlan sha ka shi snem lane dain kuna.
58. Ka jingpynkhein ain
da ki Kompeni- (1) Haba don ka jingpynkhein hapoh
kane ka ain da ka company lane da u nongtrei ne kynhun jong ka company, man la
u briew uba don ha ka por ba pynkhein ia kane ka ain, uba peit, bad uba don ka
jingkit khlieh ia ka company, uba pyniaid ia ki kam jong ka company, kumjuh ruh
ia ka company, u dei ban shah rai pynrem ne ban shah pynshitom kat kum ba dei lait sa tang lada ha kane
ka sub-section kan buh ia kiba kum kita ki briew kum kiba
lah ban shah pynshitom kat kum kane ka ain, lada u lah ban pynshisha ba ka
jingbakla la leh khlem ka jingtip jongu ne ba u la pynleit jingmut palat ban
iada ia ka commission na ka jingpynkhein ia ka ain. (2) Khlem da niew ia kaba
la don ha ka sub-section (1) ha kaba la pynkhein ia ka kyndon hapoh kane ka ain
da ka company bad la lah ban pynshisha ba la pynkhein ia ka kyndon da ka
jingiasngewthuh jingmut lane thmu ne ka jinglehklet ha ka liang u Director, Manager,
Secretary lane kino kino ki ophisar jong ka Kompeni kin shah rai pynrem na ka
bynta kata ka kyndon kaba ki la pynkhein bad kin shah pynshitom kat kum ba dei.
Ka Jingbatai:-
Na ka bynta kane ka section (a) “Company” kaba mut kano kano ka kompeni kaba
kynthup ia ki karkhana bad kiwei ki kynhun bad “Director” uba iadei bad kata ka
kompeni, ne uba ia don kti lang ha ka kompeni.
59. Previous sanction
for prosecution- Yn ym don ka jingpynshitom na ka bynta ka jing pynkhein
ia ki ain ki ban pynshitom hapoh ka
kyndon 55 bad 56 lait noh sa tang lada la bthah da ka Central Government lane State
Government kat kum ba long ka case lane da u ophisar uba la buh ha kaba iadei
bad kane ka bynta da ka hukum kaba dei lang ia baroh ne da ka hukum kaba kham
kyrpang da kata ka Sorkar.
60. Ka jingpynkhein da
tip – Kano kano ka Iing Kashari kam dei ban
peit thuh ia kum kine ki jingpynkhein ain lait sa tang lada ujor da (a) National Authority, ka State
Authority, ka Central Government, ki bor District lane kano kano ka bor lane u
ophisar uba la buh na ka bynta kane da ki bor ne sorkar kat kumba long lane (b)
da uno uno u briew uba la ai jingtip lypa ym duna ia ka 30 sngi kat kumba la
buh na ka bynta kata ka jingpynkhein ain uba ka jingthmu jongu ka long ban buh
jingujor sha ka National Authority, ka State Authority, ka Sorkar Pdeng, Sorkar
jylla, ki bor District lane kano kano ka bor ne uno uno u ophisar uba la thung
kumba la batai haneng.
2. Section 188 hapoh ka
Indian Penal Code
188.
Ka jingbymkohnguh ia ki hukum ba la pynjari da ki Nongtrei Sorkar-Kino kino,
haba ki tipbniah da ka hukum ba la pynjari da ki u/ka Nongtrei sorkar ba la
pynkupbor katkum ka ain ban pynjari ia kum kitei ki hukum bad ba la shah btah
ban kiar na ki katto katne ki ain, ne ban shim kino kino ki hukum ne ki jingdon
jingem kiba hap hapoh ka jingpeit ne jingpyniaid jong u, ka jingbym kohnguh ia
kum kitei ki jingbthah, yn hap, lada kum kita ki jingbymkohnguh, ki jingthud ne
jingmong, ia kino kino ki briew ba la thung katkum ka ain, kin shah pynshitom
rynkat ka jingshah set byndi ba lah ban kot sha ka shibnai ne ryngkat ka jingdainkuna
ba lah ban kot sha ka arspah tyngka, ne baroh ar; bad lada kum katei ka
jingbymkohnguh ka wanrah ne ialam sha ka jingma ia ka jingim briew, ka koit ka
khiah ne ka jingshongshngain, ne ka jingwanrah ne ialam sha ka jingkulmar ne ka
jingiakajia, kin shah pynshitom ryngkat ka jingset byndi kaba lah ban kot haduh
hynriew bnai, ne ryngkat ka jingdainkuna kaba lah ban kyntiew haduh shihajar
tyngkat, ne baroh ar.
Ka Jingbatai:-
Kam da donkam eh ba ka jingpynkhein/jingbakla ka lah ban thmu sha ka jingsniew,
ne ka jingthmu ban tamsneng jong u ka ialam sha ka jingsniew. Ka la biang
tangba u/ka la tip ia ka hukum jong ka jingbymkohnguh ne tamsneng, bad ka
jingbymkohnguh ka pynmih, ne ka lah ban pynmih, ka jingsniew.
Ka jingpyni
Ia
ka hukum ba la pynjari da u nongtrei sorkar katkum ba la pynkupbor da ka ai ban
ai ia kita ki hukum, la bthah ha ka jinglehniam paidbah (religious procession)
ha kin ym iaid lyngba kawei ka lynti. U/ka da ka jingtip u/ka khlem kohnguh ia
katei ka hukum, bad ka wanrah ia ka jingma jong ka jingiakhih. U/ka la pynkhein
katkum ba la kdew ha kane ka section.
March 23, 2020
Hukum National Green Tribunal (NGT) ban pyndonkam ksai nylon bad synthetic
Ka National Green Tribunal (NGT) ka hukum
ba yn ym shah ban pyndonkam ia ki ksai nylon, synthetic ne ki ksai ba sop da ki
tiar synthetic ki bym pyut ha kaba pynher kot kudi. Namar ba kitei ki ksai ki
wanrah ka jingsniew ia ki sim ki d oh, ki mrad khlaw bad ia ka koit ka khiah.
Ka Tribunal ka khang ban shna ne pynmih ia kitei ki ksai, ban die, buh ne thied
bad ban pyndonkam ia kum kitei ki ksai. Ki la don ruh ki jingjia ba sngewsih
bad ki aksident na ka daw jongka jingpyndonkam bakla ia kum kitei ki ksai.
Ka Central Pollution Control Board (CPCB)
kan sa buddien ia ka jingpyntrei kam ia kitei ki kyndon ba la buh na baroh ki
Jylla (States) bad Union Territories bad kin hap ban report sha ka Tribunal
hapoh ka lai bnai.
Subscribe to:
Posts (Atom)
